غواصی

غواصی

غواصی

غواصی یکی از فعالیت های انسان برای غوطه ور شدن درون آب برای برقراری ارتباط با جهان زیر آب است.

غوطه ور شدن درون آب و مواجهه با فشار محیطی بالا اثرات فیزیولوژیکی دارد که عمق و زمان را محدود می کند. بدن انسان بدلایل فیزیولوژیکی و آناتومیکی برای شرایط محیطی پر فشار سازگار نیست. تجهیزات مختلفی برای افزایش عمق و زمان ساخته شده و اجازه می دهد تا کارهای مختلفی در زیر آب انجام گردد.

غواصی

در محیط پر فشار، غواص مستقیما در معرض و تحت فشار آب اطراف قرار می گیرد. غواص می تواند برای بودن در محیط زیر آب یا نفس خود را حبس کند، یا از سیستم غواصی اسکوبا بهره ببرد و در غواصی های طولانی مدت از سیستم تغذیه از سطح و غواصی اشباع برای کاهش مخاطرات ناشی از برداشت فشار استفاده نماید. لباس های غواصی مدرن و ضد فشار (ADS) از دیگر تجهیزاتی است که  غواصان را از فشار زیاد محیطی مصون می دارد. در نهایت استفاده از ربات های زیر آب (ROV) می تواند روشی امن برای دست یافتن به اعماق چند هزار متری و شرایط محیطی سخت باشد.

محیط پیرامون غواص طیف گسترده ای از خطرات را در بر دارد، اما بیشتر تهدیدها با مهارت، آموزش مناسب، تجهیزات و گازهای تنفسی غواصی که برای اعماق مختلف مورد استفاده قرار می گیرند قابل کنترل می باشد. عمق غواصی برای تفریح محدود به حدود 40 متر، 710 متر برای غواصی اشباع تجاری یا صنعتی و 610 متر با لباس های ADS است. یک تیم ۸ نفره غواصی اشباع برای عمق ۲۰۰ مترحدود ۳۰ روز درون محفظه های فشار زندگی می کنند. فعالیت های زیر آب محدود به شرایطی است که می تواند خطر آفرین باشد، هرچند سطح خطرات  قابل قبول می تواند متفاوت باشد.

 

عمیق ترین عمقی که انسان به آن سفر داشته

غواصی

تا کنون تنها سه نفر بوسیله محفظه های مقام به ژرف ترین نقطه زمین، گودال ماریانا با عمق ۱۱،۰۳۴ متردر اقیانوس آرام سفر کرده اند. Don Walesh و Jacqus Picard در سال ۱۹۶۰ و James Cameron در سال ۲۰۱۲ تنها مسافران گودال مارایا بوده اند.

غواصی

انواع غواصی

غواصی تفریحی یا ورزشی فعالیتی برای اوقات فرغت و لذت بردن از دنیای زیر آب است. غواصی تکنیکال یا فنی نوعی تفریح چالش برانگیز و تحت شرایط ویژه برای دست یافتن به اعماق بیشتر با استفاده از ترکیب گاز هلیم است.

رکورد دنیا در رشته تکنیکال متعلق به احمد گبر مصری با رکورد ۳۳۲ متر است.

رشته حرفه ای یا تجاری که در ایران با نام غواصی صنعتی رایج است، فعالیتی برای کار در زیر آب برای اهداف تحقیقاتی، صنعتی، تعمیر تاسیسات دریایی، جوشکاری زیر آب، شناور سازی کشتی های مغروغ، ….. و برای کسب در آمد می باشد.

در این روش با استفاده از سیستم تدارک از سطح و اتفاده هلمت (کلاه خود) یا بند ماسک و بسیاری تجهیزات پیچیده دیگر توسط غواصان صورت می پذیرد.

غواصی ایمنی توسط نیروهای انتظامی، آتش نشانی و تیم های جستجو و نجات زیر آب است.

غواصی نظامی با استفاده از دستگاه های پیچیده و سری

 

غواصی نظامی

بر اساس افسانه ها، اولین عملیات غواصی نظامی در سال ۴۸۰ قبل از میلاد در یک عملیات تلافی جویانه یونانیان بر علیه خشایار شاه پادشاه ایران رخ داده است. سیلاس و دخترش در یک شب طوفانی با استفاده از نی تو خالی به ناوگان هخامنشی نزدیک و با بریدن طنابهای لنگر  خسارات زیادی به ناوگان دریایی ایران وارد کردند. در این جنگ سیلاس و دخترش سیانا توسط لشگر ایران اسیر و از آنان برای خدمت به خشایار شاه در استفاده گردید.

۱۵۰ سال بعد ، اسکندر مقدونی در سال ۳۲۲ قبل از میلاد در عملیتی تلافی جویانه به سمت ایران حرکت کرد. اسکندر برای عبور ناوگان خود از یک آب راه  و رفع موانع زیر آبی مجبور به ساخت یک بل غواصی گردید. این وسیله شبیه به یک ناقوس وارونه بود. با تعبیه ینجره هایی شیشه ای روی بل غواصان می توانستند زیر دریا را مشاهده کنند. گفته می شود اسکندر برای نظارت بر کار غواصان خود نیز با این وسیله به زیر آب رفته است.

استفاده از تجهیزات پیشرفته و پیچیده در بسیاری از عملیات نظامی الزامی است، غواصان نظامی علاوه بر ماموریت های رزمی و تخریب در  شناسایی، رفع موانع، جستجو و نجات، شناور سازی، نگهداری کشتی غواصی اشباع و مهندسی زیر آب فعالیت می کنند.

غواصان نظامی افرادی نخبه و منتخب شده با طبقه بندی مشاغل پر ریسک و با مسولیت زیاد می باشند. کارهای غواصان نظامی بسیار فراتر از غواصی تجاری و تفریحی است. در واقع توسعه و پیشرفت در غواصی نظامی اغلب باعث تحول در بخش تجاری و تفریحی می گردد.

غواصی در آینده:

آینده همین نزدیکی است! برای چند دقیقه می توانید نفس خود را حبس نمایید؟ مهم نیست چقدر در این کار توانایی دارید، چون این کار به هر جهت به سلول های مغزی شما آسیب وارد می کند. فن آوری تنفس با اکسیژن مایع غنی شده یا از رویا به واقعیت jتبدیل شده و یا به زودی رخ خواهد داد. غواصان با استفاده از این فن آوری می توانند بدون دچار شدن به بیماری های غواصی تا اعماق ۱۰۰۰ متری اقیانوس ها را در نوردند. تصور نمایید تنها با یک لباس غواصی محافظ در برابر سرما و به سر گذاشتن یک هلمت(کلاه خود) پر شده از مایع بدون هراس و به سادگی زیر آب هستید.

دانشمندان روسی نیز با نمایش یک سگ غوطه ور درون یک مایع ادعا می کنند به این فن آوری دست یافته اند. اگر شما مدافع حقوق حیوانات نیستید، این یک خبر خوب علمی است. استفاده از این تکنولوژی ها راه را برای مسافران فضا و اعماق اقیانوسها هموار می سازد.

نه، این یک شوخی یا بخشی از فیلم Abyys نیست. این تکنولوژی زاییده افکار مخترع و جراح قلب و ریه بازنشسته Arnold Lande از دانشگاه پزشکی تگزاس در هوستون امریکا است.

ScanEagel یک سفینه زیر آبی بدون سرنشین با دوربین های دید در روز و شب است. پنتاگون قصد دارد سیستم ناوبری این شناور زیر آبی را مجهز به سیستم هدف یابی برای غواصان در زیر آب نماید.

رباط مغناطیسی زیر آبی:

نیروی دریایی امریکا در حال کار بر روی یک رباط مغناطیسی چرخ دار برای بالا رفتن از بدنه فلزی کشتی ها و ناوهای جنگی است. سازنده ReconRobotics در حال ساخت یک سیستم قابل حمل بوسیله غواص در جلوی بدن برای غواصان نظامی است.

و اما آخرین دستاورد غواصی:

سیستم غواصی بدون مخزن هوای فشرده از آخرین فن آوری ها است. این سیستم به غواصان و زیردریایی ها اجازه میدهد برای مدت طولانی در زیر آب بمانند. در حال حاضر این اختراع توجه بسیاری از شرکت های سازنده تجهیزات غواصی و نیروی دریایی چند کشور را به خود جلب نموده است. ایده اولیه تنفس بدون مخزن هوا برای سال های طولانی، یکی از رویاهای نویسندگان داستان های علمی تخیلی و دانشمندان بوده است. اما ما در قرن تحقق رویا ها به واقعیت زندگی می کنیم و این رویا محقق شده است.

محدودیت های زیادی در غواصی با سیلندر تنفسی پر فشار وجود دارد. اولین مشکل مدت زمان کمی است که غواص به خاطر حجم محدود سیلندر قادر است در زیر آب بماند. از مشکلات دیگر، نیاز به امکانات شارژ مجدد کپسول یا دستگاه در نزدیکی محل عملیات است. همچنین خطر حمل و جابجایی مخازن پر شده فشار قوی معظل بزرگی می باشد. و اما مشکل نهایی مربوط به زمان خالی شدن کپسول ها پس از مصرف و بهم خوردن تعادل و شناوری در زیر آب است.

مهندسان سالها در تلاش برای رفع این مشکلات بوده اند. زیردریایی های اتمی و ایستگاه های فضایی با عمل الکترولیز اکسیژن مصرفی خود را از آب استحصال می کنند. لیکن این روش نیازمند صرف انرژی بسیار زیادی می باشد. به همین دلیل زیردریایی های کوچک دیزلی، نمی توانند از این روش استفاده نمایند و مجبورند هر از گاهی به سطح آمده و اقدام به هوا گیری و پر نمودن مخازن خود نمایند.
برای غلبه بر این محدودیت ها مخترع Alon Bonder به روشی که ماهی ها از آن استفاده می کنند روی آورد. ماهی ها از روش های شیمیایی برای جدا سازی اکسیژن محلول در آب استفاده نمی کنند. آنها از هوای محلول در آب برای بقا استفاده می نمایند. باد، امواج و جریان های زیر آبی باعث حل شدن مقدار اندکی ازهوا درون آب اقیانوسها می گردد.

خصوصیات دستگاه تنفسی جدید:

مطالعات نشان داده، تا عمق دویست متری دریا ۱.۵ درصد هوای محلول در آب وجود دارد که برای تنفس ماهی ها کافی است. ایده و دستگاه بوندر تقلیدی از روش ماهی ها برای جدا سازی هوای محلول آب میباشد تا از این طریق زیردریایی های کوچک و غواصان از شر مخازن هوای بزرگ و سنگین خلاص شوند.

سیستم ساخته شده توسط بوندر از قانون فیزیکی شناخته شده به نام “قانون هنری” که جذب گاز در مایعات را توصیف می کند تبعیت کرده است. قانون هنری می گوید مقدار گازی که می تواند در یک مایع حل شود، متناسب با فشار موجود بر روی آن مایع است.
قانون هنری در دو جهت عمل می کند، یعنی با کاهش فشار، گاز جذب شده آزاد میگردد. این فرایند توسط یک سانتریفیوژ انجام می شود که به سرعت در حال چرخش است که در نتیجه موجب ایجاد کاهش فشار درون محفظه ای کاملا بسته و محتوی آب دریا می گردد. این سیستم بوسیله باطری قابل شارژ کار می کند. محاسبات نشان داده، یک باطری لیتیومی به وزن یک کیلوگرم، می تواند هوای یک ساعت غواص را تامین کند.

اولین نمونه ساخته شده توسط بوندر در اروپا ثبت اختراع شده است. یک نمونه مشابه آن نیز در حال بررسی در امریکا است. بوندر در حال حاضر به دنبال سرمایه گذاران خصوصی برای تولید این دستگاه می باشد و جلساتی با تولید کنندگان بزرگ تجهیزات غواصی دنیا داشته است.
اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، بزودی این سیستم غواصی و تامین کننده هوا برای زیردریایی های کوچک انقلابی در این حوزه ایجاد خواهد نمود و غواصان را قادر می سازد تا برای ساعت های طولانی در زیر آب باقی بمانند.

تاریخچه غواصی در ایران

غواصی

خشایار شاه پادشاه ایران با غواصی به نام سیلیس یک از پیشگامان استخراخ جواهرات و گنجینه های درون دریاها است.

تا چند سال پیشتر در آبهای خلیج فارس آخرین نسل غواصان بومی با متد های چند هزار سال قبل فعالیت داشتند. غواصان مروارید خلیج فارس عموما ساکن جزیره کیش و هندورابی بودند.

این غواصان همچون اولین غواصان ساکن زمین تنها با حبس نفس و استفاده از یک قطعه سنگ وزنه و یک دماغ گیر به نام افتام به زیر آب فرو می رفتند. پس از رسیدن به بستر دریا با جمع کردن صدف های مروارید ساز درون سبد به سطح آب باز می گشتند. ( هنگام ساخت مستند داستانی از غواصان مروارید در جزیره کیش یکی از آنان به نام مرحوم عبدالرحمن در سن ۸۲ سالگی به راحتی تا عمق ۱۷ متری به زیر آب رفت.

و اما این حرفه در ایران با اعزام تعدادی از پرسنل نیروی دریایی به کشور انگلستان و تاسیس مرکز مردان قورباغه ای و غواص توسط نیروی دریایی ارتش در سال ۱۳۳۵پایه گذاری شد. متاسفانه با گذشت بیش از ۶۲ سال این حرفه در کشور عزیزمان ایران با استاندارد های بین المللی فاصله ای به اندازه زمین تا مریخ دارد.

سوالات متداول غواصی:

اولین غواص اسکوبا چه کسی است؟

ج: اولین غواص اسکوبا مخترع رگلاتور غواصی، کاپیتان ژاک کوستو فرانسوی در سال ۱۹۴۳ میلادی است.

آیا با سیستم اسکوبا می توان زیر آب ارتباط صوتی داشت؟

ج: علاوه بر استفاده از علایم قراردادی با دست، با استفاده از فول فیس ماسک و بیسیم زیر آب می توان در زیر آب صحبت کرد.

آیا یادگیری غواصی اسکوبا سخت است؟

ج: یادگیری آن یکی از راحت ترین تفریحات می باشد.

چرا غواصان از سمت پشت به داخل آب می پرند؟

ج: چون اگر از جلو بپرند از کف قایق سر در میارن! ولی دلیل واقعی آن تجهیزات غواصی است. دهانی رگلاتور، ماسک، فین و فرم بدن همراه با این تجهیزات اجازه پریدن از جلو را به غواصان نمی دهد.

چرا ماسک غواصی بخار می کند؟

بدلیل فرو رفتگی های میکروسکپی بر روی شیشه لنز ماسک و کاهش دمای داخل ماسک، داخل ماسک نقطه شبنم ایجاد می گردد. این پدیده عامل بخار کردن لنز ماسک غواصی است.

چطور یک پری دریایی را در زیر آب نجات بدهیم؟

ج: نیاز به آنجام کاری نیست، آنها در آن محیط به دنیا آمده اند و نیاز به تنفس دهان به دهان ندارند!

ادامه دارد….

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید